Harvey Keitel
Harvey Johannes Keitel (ur. 13 maja 1939 w Nowym Jorku) to wybitny amerykański aktor i producent filmowy, uznawany za jednego z najważniejszych przedstawicieli tzw. Nowego Hollywood i aktorstwa metodycznego. Zadebiutował pod koniec lat 60., a status legendy kina zapewniła mu wieloletnia współpraca z Martinem Scorsese i Quentinem Tarantino oraz kultowe role w takich filmach jak Taksówkarz (1976), Wściekłe psy (1992), Fortepian (1993) i Pulp Fiction (1994). Podstawowe informacje • Data i miejsce urodzenia. Urodził się 13 maja 1939 roku na nowojorskim Brooklynie w rodzinie żydowskich emigrantów – jego matka pochodziła z Rumunii, a ojciec z polskiego Biłgoraja. • Służba wojskowa i edukacja. W wieku 16 lat wstąpił do Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych (U.S. Marines) i służył m.in. w Libanie. Po powrocie do cywila przez dziesięć lat pracował jako stenograf sądowy, równocześnie ucząc się aktorstwa w słynnym nowojorskim Actors Studio pod okiem Lee Strasberga i Stelli Adler. • Życie prywatne. Ze związku z aktorką Lorraine Bracco ma córkę Stellę (ur. 1985), a ze związku z Lisą Karmazin syna Hudsona (ur. 2001). W 2001 roku poślubił kanadyjską aktorkę i reżyserkę Daphnę Kastner, z którą ma syna Romana (ur. 2004). Przebieg kariery i najważniejsze role • Debiut i współpraca z Martinem Scorsese (1967–1988). Karierę ekranową rozpoczął od roli w studenckim debiucie Martina Scorsese Kto puka do moich drzwi (1967) oraz wczesnych filmach Briana De Palmy. Ogromne uznanie przyniosły mu kreacje w arcydziełach Scorsese: Ulice nędzy (1973), Alicja już tu nie mieszka (1974), Taksówkarz (1976) oraz Ostatnie kuszenie Chrystusa (1988), w którym wcielił się w Judasza. • Ikona lat 90. i współpraca z Tarantino (1991–1999). W latach 90. stworzył swoje najsłynniejsze kreacje, m.in. w road movie Thelma i Louise (1991), biografii gangsterskiej Bugsy (1991), kontrowersyjnym Złym poruczniku (1992) oraz nagrodzonym Złotą Palmą Fortepianie (1993). Jako koproducent i odtwórca roli Pana Białego pomógł zrealizować debiut Quentina Tarantino Wściekłe psy (1992), a następnie zagrał niezapomnianego Winstona Wolfe'a w Pulp Fiction (1994) oraz wystąpił w Od zmierzchu do świtu (1996) i Cop Land (1997). • Kino głównego nurtu, Wes Anderson i nowe projekty (2000–2026). W XXI wieku regularnie pojawiał się zarówno w kinie rozrywkowym (seria Skarb narodów, Czerwony smok), jak i autorskim, grając u Wesa Andersona (Kochankowie z Księżyca, Grand Budapest Hotel) oraz Paolo Sorrentino (Młodość, 2015). Ponownie spotkał się z Martinem Scorsese w Irlandczyku (2019), wcielił się w dorosłego Lale Sokołova w głośnym miniserialu Tatuażysta z Auschwitz (2024), a w latach 2025–2026 wystąpił m.in. w filmach Milarepa (2025), Hellfire (2026) oraz Kill Code (2026). Najważniejsze nagrody • Nominacja do Oscara i Złotego Globu (1992). Nominowany za najlepszą rolę drugoplanową jako Mickey Cohen w filmie Bugsy. • Nagroda Australijskiej Akademii Filmowej AACTA (1993). Zdobył statuetkę dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w dramacie Fortepian. • Nagrody za całokształt twórczości. Został uhonorowany m.in. Kryształowym Globusem na festiwalu w Karlowych Warach (2004), Złotą Kamerą w Niemczech (2005) oraz Nagrodą im. Stanisławskiego na festiwalu w Moskwie (2016)
- Znany z: Acting
- Urodziny: 1939-05-13
- Miejsce urodzenia: Brooklyn, New York City, New York, USA
- Znany również jako: Harvey Johannes Keitel
